MAXQDA ile İlk Proje Nasıl Oluşturulur?

MAXQDA ile veri analizine başlamak için öncelikle yeni bir proje oluşturulmalıdır. Proje dosyası; araştırma belgelerini, kodları, memoları, değişkenleri ve analiz sonuçlarını tek bir çalışma alanında toplar.

Bu rehberde MAXQDA ile ilk proje oluşturma süreci adım adım açıklanmaktadır.

1. MAXQDA’yı Açın

MAXQDA bilgisayarda açıldıktan sonra başlangıç ekranındaki Yeni Proje seçeneğine tıklanır. Daha önce oluşturulmuş bir çalışmaya devam edilecekse Mevcut Projeyi Aç seçeneği kullanılabilir.

2. Projeye Açıklayıcı Bir Ad Verin

Yeni proje oluşturulurken çalışmanın konusunu açıklayan bir dosya adı belirlenmelidir.

Örneğin:

Uzaktan_Egitim_Mulakat_Analizi

Proje adında araştırmanın konusu, veri türü veya çalışma dönemi belirtilebilir. Yeni Proje, Analiz veya Tez gibi genel isimler kullanmak, farklı proje dosyalarının karıştırılmasına neden olabilir.

3. Proje Dosyasının Konumunu Belirleyin

Proje dosyasının kaydedileceği klasör dikkatli seçilmelidir. Araştırmaya ait belgeler ve yedekler düzenli bir klasör yapısı içerisinde tutulabilir.

Örnek klasör düzeni:

• Ana proje dosyası
• Görüşme transkriptleri
• Katılımcı bilgileri
• Ses ve video kayıtları
• Analiz çıktıları
• Proje yedekleri

Proje dosyasının düzenli olarak haricî disk veya güvenli bir depolama alanına yedeklenmesi önerilir.

4. Belgeleri Projeye Aktarın

Proje oluşturulduktan sonra araştırma verileri İçe Aktar menüsü kullanılarak MAXQDA’ya eklenebilir.

Aktarılabilecek başlıca veri türleri şunlardır:

• Word belgeleri
• PDF dosyaları
• Görüşme transkriptleri
• Odak grup metinleri
• Açık uçlu anket yanıtları
• Excel tabloları
• Görseller
• Ses ve video kayıtları

Dosyalar aktarılmadan önce katılımcıların gerçek isimleri ve kişisel bilgileri anonimleştirilmelidir.

5. Belge Grupları Oluşturun

Birden fazla veri kaynağıyla çalışılıyorsa belgeler uygun gruplar altında düzenlenmelidir.

Örneğin:

• Öğrenci görüşmeleri
• Öğretmen görüşmeleri
• Yönetici görüşmeleri
• Odak grup kayıtları
• Kurumsal dokümanlar

Belge grupları, farklı katılımcı türlerini karşılaştırmayı ve analiz sırasında gerekli verilere daha kolay ulaşmayı sağlar.

6. İlk Kod Sistemini Hazırlayın

Kodlar, verilerdeki düşünce ve deneyimleri sınıflandırmak için kullanılan kısa etiketlerdir. Kod Sistemi bölümünde ana kodlar ve alt kodlar oluşturulabilir.

Örnek kod sistemi:

• Eğitim sürecinde yaşanan sorunlar
  • Teknik problemler
  • İletişim eksikliği
  • Motivasyon kaybı
• Olumlu deneyimler
  • Zaman tasarrufu
  • Kaynaklara kolay erişim

Başlangıçta çok fazla kod oluşturmak yerine araştırma sorularıyla bağlantılı temel kodlarla başlanabilir. Yeni kavramlar ortaya çıktıkça kod sistemi geliştirilebilir.

7. İlk Kodlamayı Yapın

Kodlama yapmak için belge içerisindeki anlamlı metin bölümü seçilir ve ilgili kodla ilişkilendirilir.

Örneğin:

“İnternet bağlantısı sürekli kesildiği için çevrim içi derslere katılmakta zorlandım.”

Bu ifade Teknik problemler ve Derse katılım güçlüğü kodlarıyla ilişkilendirilebilir.

Aynı metin bölümü gerektiğinde birden fazla kodla kodlanabilir. Ancak benzer ifadeler için gereksiz yere farklı kodlar oluşturulmamalıdır.

8. Memo Ekleyin

Memolar, analiz sırasında alınan araştırmacı notlarının proje içerisinde saklanmasını sağlar.

Memolar şu amaçlarla kullanılabilir:

• Kodların tanımlarını açıklamak
• Kodlama kurallarını kaydetmek
• Analiz kararlarını belirtmek
• Dikkat çeken ifadeleri not almak
• Olası tema ve ilişkileri değerlendirmek
• Yapılması gereken işlemleri hatırlatmak

Kod tanımlarının ve analiz kararlarının kaydedilmesi, kodlama sürecinin daha tutarlı yürütülmesine yardımcı olur.

9. Belge Değişkenlerini Tanımlayın

Katılımcılar veya belgeler hakkında yaş, cinsiyet, meslek, bölüm ve deneyim süresi gibi bilgiler belge değişkenleriyle tanımlanabilir.

Bu değişkenler sayesinde farklı katılımcı grupları karşılaştırılabilir. Örneğin öğrencilerin ve öğretmenlerin belirli bir konu hakkındaki görüşleri ayrı ayrı incelenebilir.

Kimliğin belirlenmesine yol açabilecek kişisel bilgiler kullanılmamalıdır.

10. Projeyi Kontrol Edin ve Yedekleyin

İlk çalışma tamamlandıktan sonra şu noktalar kontrol edilmelidir:

• Bütün belgeler doğru gruplara aktarılmış mı?
• Belgeler anlaşılır şekilde adlandırılmış mı?
• Kişisel bilgiler anonimleştirilmiş mi?
• Kodlar araştırma sorularıyla bağlantılı mı?
• Benzer kodlar gereksiz yere tekrarlanmış mı?
• Kod tanımları memolarla açıklanmış mı?
• Projenin güncel yedeği alınmış mı?

Yedek dosyalarının ana proje dosyasıyla aynı konumda tutulması yeterli değildir. Bilgisayar arızası veya dosya kaybına karşı ayrı bir depolama alanı kullanılmalıdır.

İlk Projede Sık Yapılan Hatalar

MAXQDA’ya yeni başlayan kullanıcıların sık yaptığı hatalar şunlardır:

• Projeye belirsiz bir isim vermek
• Belgeleri gruplandırmadan içe aktarmak
• Kişisel bilgileri anonimleştirmemek
• Araştırma sorusu belirlemeden kodlamaya başlamak
• Her cümle için yeni bir kod oluşturmak
• Kod tanımlarını kaydetmemek
• Kod ile tema arasındaki farkı karıştırmak
• Proje dosyasını yedeklememek
• Program çıktılarını doğrudan araştırma bulgusu kabul etmek

MAXQDA ile ilk proje oluşturma süreci; yeni proje dosyasının açılması, araştırma verilerinin aktarılması, belgelerin gruplandırılması, kod sisteminin hazırlanması ve ilk kodlamaların yapılması aşamalarından oluşur.

Düzenli bir belge yapısı, açık kod tanımları, araştırmacı memoları ve düzenli yedekleme, analiz sürecinin daha güvenli ve sistemli yürütülmesini sağlar.