MAXQDA’nın Temel Özellikleri Nelerdir?

MAXQDA; görüşme, açık uçlu anket, odak grup, doküman, görsel, ses ve video gibi araştırma verilerinin düzenlenmesi, kodlanması, analiz edilmesi ve görselleştirilmesi için kullanılan bir nitel ve karma yöntem veri analizi programıdır.

Programın temel özellikleri, araştırmacıların kapsamlı veri setlerini sistemli ve düzenli biçimde incelemesine yardımcı olur.

Farklı Veri Türlerini İçe Aktarma

MAXQDA farklı kaynaklardan elde edilen verilerin tek bir proje içerisinde toplanmasını sağlar. Programa aktarılabilen başlıca veri türleri şunlardır:

• Word ve PDF belgeleri
• Görüşme transkriptleri
• Odak grup kayıtları
• Açık uçlu anket yanıtları
• Excel tabloları
• İnternet sayfaları
• Görseller
• Ses ve video kayıtları
• Sosyal medya verileri

Belgeler araştırma grubuna, katılımcı türüne veya veri kaynağına göre ayrı klasörlerde düzenlenebilir.

Kod ve Alt Kod Oluşturma

Kodlama, MAXQDA’nın en temel özelliklerinden biridir. Araştırmacı, verilerdeki önemli ifadeleri kısa ve açıklayıcı kodlarla sınıflandırabilir.

Örneğin Uzaktan Eğitim Sorunları ana kodunun altında şu alt kodlar oluşturulabilir:

• İnternet bağlantısı
• İletişim eksikliği
• Motivasyon kaybı
• Dikkat dağınıklığı
• Derslere erişim sorunu

Ana kod ve alt kod yapısı, verilerin belirli temalar altında düzenlenmesini kolaylaştırır.

Verileri Kodlama

MAXQDA’da bir metin bölümü seçilerek ilgili kodla ilişkilendirilebilir. Aynı ifade gerektiğinde birden fazla kodla kodlanabilir.

Örneğin:

“İnternet bağlantım kesildiği için çevrim içi derslere düzenli olarak katılamadım.”

Bu ifade İnternet bağlantısı sorunu ve Derse katılım güçlüğü kodlarıyla kodlanabilir.

Kodlanan bölümlere daha sonra kolayca ulaşılabilir ve benzer katılımcı ifadeleri birlikte incelenebilir.

Memo ve Araştırmacı Notları

MAXQDA’nın memo özelliği, analiz sırasında alınan notların proje içerisinde saklanmasını sağlar. Araştırmacı; belgeler, kodlar, temalar veya belirli ifadeler hakkında açıklamalar ekleyebilir.

Memolar şu amaçlarla kullanılabilir:

• Kod tanımlarını açıklamak
• Analiz kararlarını kaydetmek
• Dikkat çeken ifadeleri not almak
• Tema geliştirme sürecini takip etmek
• Bulgularla ilgili yorumları saklamak

Bu özellik, analiz sürecinin daha şeffaf ve düzenli yürütülmesine yardımcı olur.

Belge ve Katılımcı Karşılaştırma

MAXQDA, farklı belgelerin ve katılımcı gruplarının karşılaştırılmasını sağlar. Öğrenciler, öğretmenler, yöneticiler veya farklı yaş grupları gibi katılımcılar ayrı kategorilerde incelenebilir.

Belge değişkenleri kullanılarak yaş, cinsiyet, meslek, eğitim düzeyi veya araştırmaya özgü diğer bilgiler tanımlanabilir.

Kod Matrisi Tarayıcısı

Kod Matrisi Tarayıcısı, belirli kodların hangi belgelerde veya katılımcılarda bulunduğunu görsel bir tablo üzerinden gösterir.

Bu özellik sayesinde:

• Katılımcıların görüşleri karşılaştırılabilir.
• Belirli kodların dağılımı incelenebilir.
• Gruplar arasındaki benzerlikler ve farklılıklar görülebilir.
• Yoğun biçimde kodlanan konular belirlenebilir.

Kodların fazla görülmesi, tek başına daha önemli oldukları anlamına gelmez. Sonuçlar araştırmanın bağlamıyla birlikte yorumlanmalıdır.

Kod İlişkileri Tarayıcısı

Kod İlişkileri Tarayıcısı, farklı kodların aynı veya yakın metin bölümlerinde birlikte görülme durumlarını incelemeye yardımcı olur.

Örneğin Motivasyon kaybı kodunun İletişim eksikliği koduyla hangi katılımcı ifadelerinde birlikte kullanıldığı araştırılabilir.

Kelime Frekansı ve Metin Arama

MAXQDA, metinlerdeki belirli kelimelerin aranmasını ve sık kullanılan kelimelerin belirlenmesini sağlar.

Kelime frekansı araçlarıyla:

• Sık tekrarlanan kelimeler bulunabilir.
• Belirli kavramların geçtiği metinler görüntülenebilir.
• Kelime kombinasyonları incelenebilir.
• Kodlama için ön değerlendirme yapılabilir.

Bir kelimenin sık kullanılması, araştırma açısından mutlaka önemli olduğu anlamına gelmez. Kelimeler kullanıldıkları bağlam içerisinde değerlendirilmelidir.

Verileri Görselleştirme

MAXQDA, analiz sonuçlarını daha anlaşılır hâle getirmek için çeşitli görselleştirme araçları sunar:

• MAXMaps
• Kod haritaları
• Kelime bulutları
• Kod matrisi tabloları
• Kod ilişkileri tabloları
• Belge karşılaştırma grafikleri
• Kod dağılım grafikleri

Bu görseller araştırmacının veriler arasındaki ilişkileri incelemesine ve bulguları sunmasına yardımcı olur.

Ses ve Video Analizi

Ses ve video kayıtları MAXQDA projesine aktarılabilir. Kayıtların belirli zaman aralıklarına kodlar, açıklamalar ve notlar eklenebilir.

Bu özellik; mülakat, odak grup, gözlem ve görsel-işitsel içerik analizlerinde kullanılabilir.

Karma Yöntem Araştırmaları

MAXQDA, nitel ve nicel verilerin birlikte kullanıldığı karma yöntem araştırmalarını destekler. Belge değişkenleri ve kodlama sonuçları karşılaştırılarak farklı katılımcı grupları incelenebilir.

Örneğin açık uçlu anket yanıtları, katılımcıların yaş veya eğitim düzeyi gibi sayısal değişkenleriyle birlikte değerlendirilebilir.

Analiz Sonuçlarını Dışa Aktarma

Kod sistemleri, kodlanmış bölümler, tablolar, görseller ve analiz sonuçları farklı formatlarda dışa aktarılabilir.

Dışa aktarılan çıktılar:

• Tez ve akademik makalelerde
• Araştırma raporlarında
• Sunumlarda
• Analiz eklerinde
• Ekip çalışmalarında

kullanılabilir.

MAXQDA’nın temel özellikleri; farklı veri türlerini tek projede toplama, kodlama, tema oluşturma, memo hazırlama, katılımcıları karşılaştırma, kelime analizi yapma, ilişkileri görselleştirme ve sonuçları dışa aktarma işlemlerini kapsar.

Bu özellikler analiz sürecini kolaylaştırır ancak kodların oluşturulması, temaların geliştirilmesi ve bulguların yorumlanması araştırmacının sorumluluğundadır. Güvenilir bir analiz için program bilgisiyle birlikte nitel araştırma yöntemlerine de hâkim olunmalıdır.